Gezondheidsrisico's van hondenpoep in je tuin: spoelwormen, bacteriën en meer

Een hond hoort bij het gezin, en de tuin is voor veel hondenbaasjes de plek waar de hond even snel naar buiten kan. Logisch dus dat daar ook gepoept wordt. Maar hondenpoep is meer dan een vies plekje op het gras. Er kunnen ziekteverwekkers in zitten die mens en dier ziek kunnen maken. In dit artikel zetten we op een rij wat er bekend is, vooral op basis van informatie van het RIVM, en wat je er in de praktijk aan doet.

Kort antwoord: hondenpoep kan eitjes van de hondenspoelworm (Toxocara canis) en bacteriën zoals Campylobacter bevatten. De eitjes worden na een paar weken besmettelijk en kunnen jaren in de grond overleven. Regelmatig opruimen (liefst wekelijks), handen wassen en je hond ontwormen verkleinen het risico flink.

Wat zit er in hondenpoep?

Niet elke drol is besmet. Een gezonde, goed ontwormde hond scheidt meestal weinig gevaarlijke ziekteverwekkers uit. Toch kun je het aan de buitenkant nooit zien, en daarom geldt: behandel hondenpoep altijd als mogelijk besmettelijk. Het RIVM noemt op zijn pagina Ziek door honden uitdrukkelijk de uitwerpselen als een van de routes waarlangs ziekteverwekkers van een hond naar een mens kunnen gaan, bijvoorbeeld als je hondenpoep opruimt.

De belangrijkste bekende boosdoeners:

• Hondenspoelworm (Toxocara canis): een worm in de darm van vooral jonge honden. De eitjes komen met de poep in de omgeving terecht.
• Campylobacter: een bacterie die darminfecties kan veroorzaken. Volgens de LCI-richtlijn van het RIVM kan vooral een jonge hond deze bacterie overdragen via uitwerpselen of direct contact.
• Giardia: een eencellige darmparasiet. Overdracht van hond naar mens is volgens het RIVM in theorie mogelijk, maar de kans is klein omdat honden meestal hondenspecifieke varianten dragen.
• Neospora caninum: niet gevaarlijk voor mensen, wel voor koeien. Daarover verderop meer.

De hondenspoelworm: het grootste aandachtspunt

Hoe werkt een besmetting?

Spoelwormen kunnen alleen in honden volwassen worden. Een besmette hond scheidt eitjes uit die zo klein zijn dat je ze niet kunt zien. Het RIVM schrijft in een vakartikel over Toxocara-infecties dat de wormen dagelijks vele duizenden eitjes uitscheiden. In gemiddeld drie weken tot enkele maanden worden die eitjes besmettelijk. Daarna zijn ze in de grond zeer resistent en kunnen ze waarschijnlijk enkele jaren infectieus blijven.

Een mens raakt besmet door de eitjes (onbewust) door te slikken. Dat gaat bijvoorbeeld zo:

1. Je werkt in de tuin of je kind speelt op het gras of in de zandbak.
2. Er komt grond met eitjes aan de handen.
3. Zonder handen wassen gaan de handen naar de mond, of er wordt gegeten.

In de mens groeien de larven niet uit tot volwassen wormen, maar ze kunnen wel door het lichaam reizen.

Welke klachten kun je krijgen?

Het goede nieuws: volgens het RIVM krijgen de meeste mensen geen klachten. Sommige mensen krijgen griepachtige klachten zoals koorts, buikpijn en hoesten, of een allergische reactie, en bij astma kunnen klachten verergeren. In zeldzame gevallen kunnen larven in organen zoals de ogen terechtkomen. Het RIVM wijst er ook op dat toxocariasis door de Amerikaanse CDC wordt gerekend tot de vijf meest verwaarloosde parasitaire infecties, mede omdat artsen er weinig aan denken.

Hoe vaak komt het voor?

In hetzelfde RIVM-artikel staat dat in recent Nederlands onderzoek ongeveer 4,6% van de onderzochte honden eiproducerende spoelwormen had. Dat lijkt weinig, maar met naar schatting zo'n 1,7 miljoen honden in Nederland (Ipsos I&O, 2025) gaat het om heel veel dieren. Pups lopen het meeste risico: zij kunnen al via de moeder besmet raken en scheiden volgens het RIVM al vanaf twee tot drie weken oud eitjes uit.

Waarom juist de tuin een risicoplek is

Op straat ruimen de meeste baasjes de poep direct op, al is het maar vanwege de opruimplicht. In de eigen tuin blijft poep vaker een paar dagen liggen. Regen spoelt de resten de grond in, en daar zitten de eitjes niet in de weg, maar wel precies waar kinderen spelen, waar jij onkruid wiedt en waar je hond snuffelt.

Een paar redenen waarom de tuin extra aandacht verdient:

• Kinderen spelen op de grond. Het KIDDI-overzicht van het RIVM beschrijft de besmetting als "van grond tot mond": spelen op een besmette speelplek of in een besmette zandbak.
• Groente uit eigen tuin. Het RIVM adviseert groenten en fruit goed te wassen voor het eten.
• De eitjes stapelen zich op. Omdat ze lang overleven, bouwt de besmetting in een tuin waar maanden niet wordt opgeruimd langzaam op.
• Je hond kan zichzelf opnieuw besmetten door te snuffelen en te likken op besmette plekken.

Campylobacter en andere bacteriën

Naast parasieten kan hondenpoep ook bacteriën bevatten. Campylobacter is een bekende veroorzaker van darminfecties met diarree, buikpijn en koorts. Het RIVM noemt in de LCI-richtlijn dat vooral jonge honden de bacterie kunnen overdragen. Het advies is hetzelfde als bij wormen: was je handen na het opruimen van hondenpoep, en zeker voor het eten.

Neospora: een risico voor koeien

Woon je aan de rand van het dorp of loop je met de hond langs weilanden? Dan is Neospora caninum relevant. De Belgische dierengezondheidszorg DGZ noemt Neospora een van de belangrijkste oorzaken van verwerpen (abortus) bij koeien. De hond is de eindgastheer: een besmette hond scheidt eitjes uit met de ontlasting, en koeien raken besmet via voer of drinkwater. Volgens DGZ kunnen die eitjes tot een jaar overleven. Wageningen University & Research adviseert daarom onder meer te voorkomen dat voer of drinkwater van rundvee in contact komt met hondenpoep. Ook gemaaid gras uit een weiland belandt als voer bij de koe, dus hondenpoep in een maaisnede is een probleem.

Wat helpt echt? Zeven praktische tips

Op basis van de adviezen van het RIVM:

1. Ruim hondenpoep regelmatig op. Omdat spoelwormeitjes pas na ongeveer drie weken besmettelijk worden, voorkom je met wekelijks opruimen dat eitjes in je tuin de kans krijgen om te rijpen. Meer daarover lees je in ons artikel Hoe vaak moet je hondenpoep opruimen?
2. Was je handen met water en zeep na het opruimen, na tuinieren en na buitenspelen, en voor het eten.
3. Laat je hond regelmatig ontwormen. Het RIVM noemt dat honden meestal meerdere keren per jaar ontwormd moeten worden. Overleg met je dierenarts wat bij jouw hond past.
4. Dek de zandbak af als er niet in gespeeld wordt.
5. Houd honden weg van plekken waar kinderen spelen. Maak zo nodig een vast hondenhoekje in de tuin.
6. Draag handschoenen als je in de tuin werkt.
7. Was groente en fruit uit de tuin goed voor het eten.

Opruimen zonder zelf te bukken

Veel hondenbaasjes weten dit allemaal wel, maar het opruimen schiet er in een drukke week gewoon bij in. Daar is Poepservice.nl voor. Wij komen wekelijks (of vaker) langs, lopen je hele tuin systematisch af, doen alles in afgesloten zakjes in je eigen grijze container en desinfecteren onze schoenen en materialen tussen elke tuin. Zo neem je geen besmetting mee van de ene naar de andere tuin.

Bekijk onze tarieven of start direct je abonnement. Met de startactie krijg je de eerste maand 50% korting.

Bronnen

• RIVM, Ziek door honden
• RIVM, Toxocara-infecties bij mens en dier (Infectieziekten Bulletin 02-2018)
• RIVM KIDDI, Spoelwormen
• RIVM LCI, Campylobacteriose – veterinaire informatie
• RIVM LCI, Giardiasis – veterinaire informatie
• DGZ, Neospora
• WUR, Neospora en de rol van de hond
• Ipsos I&O, Huisdierenpeiling 2025

Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. Heb je klachten, neem dan contact op met je huisarts. Vragen over je hond? Bel je dierenarts.