Hoe vaak moet je een volière schoonmaken?

Dagelijks voer en water verversen en grove vuiltjes weghalen, wekelijks zitstokken, bakken en de bovenlaag van de bodem reinigen, en elke 2 tot 4 weken een grondige beurt met verse bodembedekking. Bij veel vogels, kleine volières of warm weer vaker.

Kun je ziek worden van het schoonmaken van een volière?

Dat kan, maar het komt niet vaak voor. Het RIVM noemt papegaaienziekte (psittacose), die je kunt krijgen door stof met opgedroogde uitwerpselen in te ademen. Werk daarom nat, ventileer goed en draag bij mogelijk besmette vogels handschoenen en een FFP2-masker.

Hoe vaak moet een kippenhok worden uitgemest?

De meeste kippenhouders verversen het strooisel in het nachthok elke 1 tot 2 weken en verwijderen de mest onder de stok vaker. Het RIVM adviseert het hok schoon en droog te houden en luizen, vlooien en mijten te bestrijden.

Volière schoonmaken: hoe vaak en hoe doe je het veilig?

Een volière vol fluitende kanaries, parkieten of tropische vogels is een feest om naar te kijken. Maar wie vogels houdt, weet ook: ze maken een flinke troep. Zaaddoppen, veren, voerresten en uitwerpselen hopen zich snel op. Een schone volière is niet alleen mooier, maar ook gezonder voor je vogels én voor jezelf. Hoe vaak moet je schoonmaken, wat doe je wanneer en hoe voorkom je dat je zelf ziek wordt? Dat lees je in dit artikel, inclusief een handig schema voor volières, vogelkooien en kippenhokken.

Kort antwoord: ververs dagelijks voer en water en haal grove vuiltjes weg, reinig wekelijks zitstokken, bakken en de bovenlaag van de bodem, en geef elke 2 tot 4 weken een grondige beurt met verse bodembedekking. Werk altijd nat en goed geventileerd; het RIVM adviseert de kooi of volière regelmatig te verschonen en bij mogelijk besmette vogels handschoenen en een FFP2-masker te dragen.

Waarom regelmatig schoonmaken zo belangrijk is

Voor je vogels

Uitwerpselen, natte voerresten en vochtige bodembedekking zijn een voedingsbodem voor bacteriën, schimmels en parasieten. Rode vogelmijt, wormen en schimmelinfecties gedijen in vieze, vochtige hokken. Een schone, droge volière helpt ziektes voorkomen. Het RIVM noemt bij kippen en ander pluimvee expliciet: zorg ervoor dat het hok schoon en droog is en bestrijd luizen, vlooien en mijten (RIVM, ziek door pluimvee).

Voor jezelf

Vogels kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen zonder zelf ziek te lijken. Het RIVM beschrijft onder meer:

Papegaaienziekte (psittacose): een bacteriële infectie die je oploopt door het inademen van stof met opgedroogde uitwerpselen, oogvocht of snot van besmette vogels, bijvoorbeeld bij het schoonmaken van een vogelkooi. Niet alleen papegaaien, ook parkieten, duiven en andere vogels kunnen drager zijn. Na stress, zoals een verhuizing, kunnen vogels de bacterie weer gaan uitscheiden.
Salmonella: via contact met besmette dieren of hun ontlasting.
Cryptococcen: schimmels in vogeluitwerpselen, vooral een risico voor mensen met een zwak immuunsysteem.
Vogelhouderslong: een allergische longreactie door langdurig inademen van verenstof.

Het goede nieuws: volgens het RIVM worden mensen hier niet vaak ziek van. Met een paar simpele gewoontes verklein je het risico nog verder.

Schoonmaakschema voor een volière

Hoe vaak	Wat
Dagelijks	Vers drinkwater, voerbakken leeg en bijvullen, natte voerresten (fruit, groente, eivoer) verwijderen, grove poep onder favoriete zitplekken weghalen
Wekelijks	Zitstokken en takken afschrapen, voer- en drinkbakken grondig wassen, badje schoonmaken, bovenlaag van zand of strooisel verwijderen en aanvullen
Elke 2 tot 4 weken	Complete bodembedekking vervangen, nestkastjes en hoeken reinigen, gaas en wanden controleren en afnemen, zitstokken vervangen die niet meer schoon worden
Per seizoen	Grote voorjaars- en najaarsbeurt: alles leeg, schrobben met heet water en een vogelveilig reinigingsmiddel, goed laten drogen, controle op mijten, houtrot en gaten in het gaas

Wanneer vaker? Bij veel vogels op een klein oppervlak, bij vogels die veel vers voer krijgen, in warm en vochtig weer, in de broedtijd (maar dan juist rustig werken) en als er een zieke vogel is geweest.

Zo maak je een volière veilig schoon

Ventileer. Zet bij een binnenvolière of vogelkamer ramen en deuren open; het RIVM adviseert een goed geventileerde ruimte.
Bescherm jezelf. Handschoenen en kleding die daarna in de was kan. Bij grote hoeveelheden, stoffige bodems of als je twijfelt over de gezondheid van de vogels: een FFP2-masker.
Werk nat. Bevochtig de bodem en opgedroogde poep met een plantenspuit voordat je gaat scheppen of schrapen. Zo voorkom je stofwolken. Nooit droog vegen of stofzuigen.
Schep en schraap. Bodem eruit, zitstokken en randen afschrapen, alles direct in een zak.
Wassen. Voer- en drinkbakken met heet water en afwasmiddel. Gebruik voor desinfectie alleen middelen die geschikt zijn voor dierenverblijven en spoel goed na. Vraag bij twijfel je dierenarts.
Droog laten worden voordat je verse bodembedekking aanbrengt.
Handen wassen met water en zeep, ook na het voeren en aanraken van vogels (RIVM-advies).

Nieuwe vogels? Het RIVM adviseert nieuwe vogels de eerste dertig dagen apart te houden, en de vogels die je al had altijd eerst te verzorgen en daarna pas de nieuwe.

Geen zin meer in scheppen? Poepservice.nl ruimt je tuin wekelijks op: honden, katten, volière of kippenren, vanaf €39 per maand. Start met 50% korting →

En het kippenhok?

Kippen zijn steeds populairder in Nederlandse achtertuinen. Een kippenhok vraagt ongeveer hetzelfde ritme:

Dagelijks: eieren rapen, vers water, voer controleren, mest onder de zitstok verwijderen (een mestplank helpt).
Wekelijks tot tweewekelijks: strooisel in het nachthok en de legnesten verversen.
Maandelijks: hok grondig uitmesten en controleren op rode vogelmijt (kijk 's avonds met een zaklamp in naden en onder zitstokken).
Per seizoen: alles leeg, schrobben, drogen en behandelen tegen mijt.

Het RIVM raadt kippenhouders aan om de mest regelmatig te laten onderzoeken op parasieten, niet te eten of drinken bij de kippen en de dierenarts te raadplegen bij ademhalingsklachten of plotselinge sterfte.

Vogelgriep: let op bij ophokplicht

Bij uitbraken van vogelgriep kan de overheid een ophok- of afschermplicht instellen voor gehouden vogels, ook voor hobbydieren. Houd de actuele maatregelen in de gaten via de Rijksoverheid. Zieke of dode vogels raak je niet met blote handen aan; neem contact op met je dierenarts. Meer informatie over het risico voor mensen vind je bij het RIVM.

Veelgemaakte fouten

Droog vegen of stofzuigen van een stoffige bodem: precies wat je níet wilt.
Te lang wachten met verversen, waardoor de bodem nat en schimmelig wordt.
Agressieve schoonmaakmiddelen of geurtjes die niet geschikt zijn voor vogels; vogels hebben gevoelige luchtwegen.
Alles in één keer veranderen in de broedtijd, waardoor vogels gestrest raken.

Geen tijd? Wij doen het voor je

Een grondige volière- of kippenhokbeurt kost al snel een uur, met de vieze klusjes erbij. Met onze volière- en hokreiniging nemen we dat werk over: bodem verversen, zitstokken en nestkasten schrapen, bakken reinigen, nat werken met FFP2 en afval netjes afvoeren.